Doçentlik Başvurusunda Atıf Kanıtı Nasıl Hazırlanır?

ÜAK doçentlik başvurusunda atıf kanıtı için hangi sayfalar gerekir? Ünvan, eser başlığı, ilk atıf ve kaynakça sayfalarını düzenli bir PDF dosyasına dönüştürmenin adımlarını anlatıyoruz.

Doçentlik başvurusunda atıfın bulunması kadar, atıfın doğru esere yapıldığını ve başvuru dosyasında yeniden doğrulanabildiğini göstermek de önemlidir. Farklı veri tabanlarında görünen bir atıf sayısı tek başına yeterli bir kanıt dosyası oluşturmaz; atıf yapan yayının kimliği, metin içindeki kullanım ve kaynakça kaydı birlikte sunulmalıdır.

Üniversitelerarası Kurulun erişime açık 2025 Ekim Dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzu, beyannamede belirtilen eserlere yapılan atıflar için kanıt yüklenmesini ister ve dosyada yer alması gereken sayfaları açıkça tarif eder. Bu yazıda söz konusu belge düzenini pratik bir kontrol listesine dönüştürüyoruz.

Önemli not: ÜAK başvuru şartları, temel alan tabloları ve dosya kuralları dönemlere göre değişebilir. Başvurunuzda daima kendi döneminiz için yayımlanan güncel ÜAK kılavuzunu ve temel alan şartlarını esas alın.

ÜAK atıf kanıtında hangi sayfaları istiyor?

Kılavuzdaki belge tarifine göre her atıf için dört temel bölüm görünür olmalıdır:

  1. Yayının ünvan sayfası: Dergi, kitap veya benzeri yayının adını ve yayın bilgilerini gösteren sayfa.
  2. Eserin başlık sayfası: Atıf yapan çalışmanın başlığını ve yazar bilgilerini gösteren sayfa.
  3. İlk atfın bulunduğu sayfa: Adayın eserine metin içinde ilk kez gönderme yapılan sayfa.
  4. Kaynakça sayfası: Adayın eserinin bibliyografik künyesinin yer aldığı sayfa.

Bu dört parçanın amacı yalnızca bir atıf kaydı göstermek değildir. Dosyayı inceleyen kişinin “hangi yayın, hangi eser, hangi cümle ve hangi kaynakça kaydı?” sorularına aynı belge üzerinden cevap verebilmesini sağlamaktır.

1. Atıf alan eserinizi doğru tanımlayın

Kanıt toplamaya başlamadan önce atıf alan kendi yayınınızın künyesini sabitleyin. Başlık, yazarlar, yayın yılı, dergi veya kitap adı ve varsa DOI bilgisi birlikte kontrol edilmelidir. Benzer başlıklı çalışmalar, Türkçe ve yabancı dilde yayımlanan sürümler veya erken görünüm kayıtları kolayca karışabilir.

ORCID kaydınız yayın listenizi toplamak için iyi bir başlangıç noktasıdır; ancak ORCID’deki kaydı PDF üzerindeki künye ve DOI ile karşılaştırmak gerekir. Bir kaydın profilinizde görünmesi, atıf yapan PDF’nin otomatik olarak doğru eserle eşleştiği anlamına gelmez.

2. Atıf yapan yayının kimliğini doğrulayın

Atıf yapan kaynağın ünvan ve başlık sayfaları okunaklı olmalıdır. Derginin adı, cilt ve sayı bilgisi, yayın yılı, makale başlığı ve yazarlar mümkün olduğunca aynı kanıt dosyasında görünmelidir. Kitap veya kitap bölümü söz konusuysa yayınevi, editör ve baskı bilgileri de kaynağın ayırt edilmesine yardımcı olur.

DOI bulunan çalışmalarda tanımlayıcıyı çözümleyip başlık ve yazarlarla karşılaştırın. DOI yoksa veya PDF’de görünmüyorsa yalnızca başlık benzerliğine güvenmeyin; dergi, yıl, cilt, sayı ve sayfa aralığını birlikte doğrulayın.

3. Metin içindeki ilk atıf sayfasını bulun

ÜAK kılavuzu, eserde ilk atıf yapılan sayfanın kanıta eklenmesini ister. Bu nedenle PDF içinde yalnızca kaynakça kaydını aramak yerine metin içindeki ilk gönderimi bulun. Yazar-tarih sisteminde soyadı ve yılı, numaralı sistemde ise atıf numarasını kaynakçadaki kayıtla eşleştirin.

Sayfayı kaydederken atfın geçtiği cümle ve mümkünse çevresindeki bağlam okunabilir kalmalıdır. Çok dar kırpılmış bir ekran görüntüsü hangi eserden ve hangi sayfadan alındığını belirsizleştirebilir. PDF sayfa numarası ile basılı sayfa numarası farklıysa, yeniden bulunabilecek olan bilgiyi açık biçimde not edin.

4. Kaynakça sayfasındaki künyeyi kontrol edin

Metin içindeki gönderim ile kaynakçadaki eser aynı olmalıdır. Soyadı, yayın yılı, başlık ve varsa DOI alanlarını kendi yayınınızla karşılaştırın. OCR veya metin çıkarma araçları Türkçe karakterleri, satır sonlarını ve DOI içindeki noktalama işaretlerini yanlış okuyabileceği için son kontrolü PDF görüntüsü üzerinden yapın.

Aynı soyadına ve aynı yıla sahip birden fazla eser bulunuyorsa a/b gibi yıl ekleri veya kaynakça sırası özellikle önem kazanır. Benzer bir eseri yanlışlıkla kendi yayınınız gibi işaretlemek, kanıt paketinin tamamını tartışmalı hâle getirebilir.

5. Sayfaları tek ve anlaşılır bir kanıt paketinde birleştirin

Belgeyi, inceleyen kişinin ileri geri arama yapmadan takip edebileceği sırada hazırlayın. Pratik bir sıralama şöyledir:

  1. Atıf kaydının kısa özeti ve atıf alan eserinizin künyesi.
  2. Yayının ünvan sayfası.
  3. Atıf yapan eserin başlık sayfası.
  4. İlk atfın bulunduğu sayfa.
  5. İlgili kaynakça sayfası.

PDF oluşturulduktan sonra sayfaların doğru sırada, okunaklı ve eksiksiz olduğunu yeniden kontrol edin. Dosya adında kendi sıra numaranızı, atıf yapan eserin kısa adını ve yılı kullanmak başvuru ekranında yanlış dosya seçme riskini azaltır.

Sık yapılan hatalar

  • Yalnızca atıf veri tabanı ekran görüntüsü yüklemek: Atıf sayısını gösterir ancak ÜAK’ın istediği yayın, metin ve kaynakça sayfalarını tek başına karşılamaz.
  • Sadece kaynakça sayfasını eklemek: Atfın metin içinde gerçekten nerede kullanıldığını göstermez.
  • Başlık sayfasını atlamak: Kanıtın hangi çalışmaya ait olduğunun doğrulanmasını zorlaştırır.
  • Yanlış PDF sürümünü kullanmak: Ön baskı ve yayıncı sürümünde sayfa numaraları farklı olabilir.
  • Benzer başlığa göre otomatik eşleştirmek: DOI, yazar, yıl ve yayın bilgileri birlikte kontrol edilmelidir.
  • Eski dönem şartlarını kullanmak: Dosya düzeni ve puan koşulları değişebileceği için güncel dönem belgeleri tekrar okunmalıdır.

Başvuru öncesi atıf kanıtı kontrol listesi

  • Atıf alan eser gerçekten size ait mi?
  • Atıf yapan yayının ünvan bilgileri okunuyor mu?
  • Eserin başlığı ve yazarları açıkça görünüyor mu?
  • Metin içindeki ilk atıf işaretlendi mi?
  • Atıf numarası veya yazar-yıl bilgisi kaynakça kaydıyla eşleşiyor mu?
  • Kaynakçada kendi eserinizin tam künyesi görünüyor mu?
  • PDF sayfaları doğru sırada ve okunaklı mı?
  • Kullandığınız kurallar güncel başvuru dönemine ve temel alanınıza ait mi?

CITON bu süreci nasıl kolaylaştırır?

CITON, ORCID yayın listenizi atıf kaynakları ve PDF verileriyle aynı çalışma alanında buluşturur. Atıf yapan kaynağın künyesi, DOI bilgisi, metin içindeki alıntı, PDF sayfası ve doğrulama durumu birlikte incelenebilir.

Amaç başvuru şartlarını sizin yerinize yorumlamak değil; tekrar eden arama, eşleştirme ve sayfa bulma işlerini hızlandırarak kontrol edilebilir bir kanıt paketi hazırlamanıza yardımcı olmaktır. Belirsiz sonuçlar kesin kabul edilmek yerine incelemeye ayrılır; son kontrol her zaman başvuru sahibine aittir.

CITON hesabı oluşturun ve yayın listenizden başlayarak atıf kanıtlarınızı düzenleyin.

Resmî kaynaklar